Een nieuw leven voor afgedankt voedsel

Een derde van de voedselproductie wordt verspild! Een groot deel van het afval dat geproduceerd wordt komt van gewone huishoudens. Dit omvat niet alleen de verpakkingen van alle producten die we kopen, maar ook veel etenswaren die bedorven of over de datum zijn. Dit zorgt niet alleen voor veel afval wat verwerkt moet worden, maar is ook erg zonde omdat er veel goed voedsel verspild wordt.

Zonde om weg te gooien

Voor het maken van voedsel is veel nodig: fabrieken, landgoed, machines, etc. Met het verspillen van voedsel wordt dus ook veel materiaal, grond en tijd verspild: zonde! Er zijn veel redenen waarom voedsel wordt weggegooid. Het gebeurt vaak dat je, door bijvoorbeeld een reclamestunt, veel meer koopt dan dat je opeet. Zonde van het eten maar ook zonde van je geld. Ook gooien veel mensen, maar ook supermarkten, producten weg die over datum zijn maar nog prima te eten zijn. Uiterste houdbaarheidsdata worden steeds korter gemaakt door de producten omdat ze op deze manier meer verkopen en omdat ze bang zijn voor aansprakelijkheid als een product toch wat eerder bederft dan gedacht. 

De laatste tijd springen er steeds meer initiatieven uit de grond die iets doen tegen deze verspilling. Een aantal van deze initiatieven is direct op de consument gericht. Zo heeft Milieu Centraal de weggooitest ontwikkeld om mensen te laten inzien wat ze nu eigenlijk allemaal weggooien en hoe ze dit kunnen aanpakken. Veel mensen hebben de laatste tijd ook een eigen moestuintje. Hartstikke leuk! Maar wat nou te doen als je tuintje zo succesvol is dat je een overschot aan groente hebt? Zonde om weg te gooien. Het initiatief ‘Groenten Ruilen’ heeft een site ontwikkeld waarbij je je jouw overgebleven groenten kan ruilen met andere mensen die een moestuin hebben in jouw omgeving.

Het redden van weggegooid voedsel

Andere initiatieven richten zich op het redden producten die anders zouden zijn weggegooid. Damn Food Waste organiseert 29 juni een grote gratis warme lunch voor 5000 mensen op het Museumplein in Amsterdam, waarbij ze het voedsel gebruiken wat anders in de vuilnisbak zou zijn beland. Een andere initiatief, Kromkommer, richt zich op het weggooien van afgekeurde groenten zoals komkommers die te krom zijn en daarom niet ‘mooi’ staan in het schap. Zij zorgen ervoor, samen met telers en andere ketens, om deze groenten alsnog in de winkel te krijgen of in de keukens van restaurants. Er zijn ook initiatieven die het afval aanpakken wat niet meer eetbaar is maar nog wel gebruikt kan worden. Een goed voorbeeld hiervan is het merk GRO wat onder andere koffiedik uit de horeca verzamelt en hieruit eetbare paddenstoelen laat groeien.

Sommige mensen pakken de verspilling wat radicaler aan. Sinds kort zijn er steeds meer mensen die Dumpster Diven, oftewel eten halen uit de afvalbakken van supermarkten. Veel jongeren die wat krap bij kas zitten maar ook oudere mensen die gewoon tegen verspilling zijn redden eten uit de supermarktcontainers. Soms is het niet te geloven wat supermarkten weg doen. Er worden containers vol met pakken frisdrank gevonden maar ook prima fruit wat een half uur eerder nog in de supermarkt lag! 

Begin bij jezelf

Als je zelf minder afval wilt gaan produceren hoef je natuurlijk niet gelijk de container in te duiken. Er zijn veel simpelere dingen die je kan doen om je verspilling tegen te gaan. Zelf winkel ik altijd met een boodschappenlijstje, zodat ik geen spullen koop die ik niet nodig heb. Soms laat ik mij verleiden door aanbiedingen, maar ik probeer dan diezelfde week nog iets te koken met de producten die ik nog heb. Ook weeg ik altijd mijn eten goed af zodat we precies genoeg hebben voor ons avondeten  en bijna nooit wat hoeven weg te gooien. Op deze manier heb ik minder afval en het is ook nog eens goed voor mijn portemonnee! 

Handige links

De weggooitest van Milieu Centraal: www.weggooitest.nl

Groenten Ruilen: http://www.groenteruilen.nl/

Damn Food Waste: http://damnfoodwaste.com

Kromkommer: http://kromkommer.wordpress.com

Een artikel over dumpster divers: http://www.duurzamestudent.nl/detail/posts/11939/eten-uit-de-vuilnisbak

GRO: http://www.gro-holland.com

Op de site van de Allerhande kan je recepten zoeken op product. Zo kan je makkelijk een recept zoeken bij de producten die je nog in de kast hebt liggen:  http://www.ah.nl/allerhande/recepten/

Op zoek naar Zaadjes!

door Jorinde Reijnierse

Zoals jullie in mijn vorige post konden lezen miste mijn Makkelijke Moestuin bak alleen nog de zaadjes. Dit is natuurlijk erg belangrijk want geen moestuin zonder zaadjes! We konden in het begin maar een paar vakken beplanten want we hadden nog niet genoeg zaadjes. Veel zaadjes die je in de winkel kan kopen zijn namelijk niet geschikt voor een Makkelijke Moestuin. Zo heb je klimcourgettes nodig i.p.v. gewone want de gewone overwoekeren je hele bak. Verder wilden we ook een aantal groenten verbouwen waarvan de zaadjes niet bij het doorsnee tuincentrum te krijgen waren (zoals rucola, sperziebonen, bloemkool en pluksla). Op zoek naar nieuwe zaadjes dus! 

Bestellen, sparen en kweken

Mijn moeder kwam vlak na het bouwen van onze bak aanzetten met een aantal zaadjes (spinazie, parijse worteltjes en bietjes). Bij de Dekamarkt bleken ze namelijk een spaaractie te hebben waarmee je zaadjes bij je boodschappen krijgt. Komt dat even mooi uit! De rest van de zaadjes die we hierna nog misten hebben we besteld via www.moestuin-zaden.nl, hier hebben ze namelijk veel zaadjes die speciaal bestemd zijn voor de MM. 

Je kan ook groenten kweken uit de groenten zelf zonder zaadjes te kopen. Ik las dat je een cherrytomatenplantje zelf kan kweken door de zaadjes uit het tomaatje te halen en te planten in een bakje met MM mix. Ik kocht een heel lekker honing-cherrytomaatje bij de groenteboer die ik hiervoor gebruikte en  hopelijk hebben wij dus over een aantal weken ook deze lekkere tomaatjes in de tuin. Ik wil in de toekomst ook nog proberen zelf mijn uien te kweken en zaden te halen uit de planten die uitgebloeid zijn.

En nu wachten maar..

De zaadjes zitten allemaal in de grond, het heeft flink geregend de afgelopen tijd dus de grond is goed nat. Nu is het een kwestie van wachten voor de eerste plantjes boven (of onder in het geval van wortels en uien) de grond verschijnen! Ik ben benieuwd want de radijsjes blijk je al na 4 weken te kunnen oogsten . De cherrytomaatjes staan nog veilig binnen in een bakje op de vensterbank want die houden niet zo van al dat wisselvallige weer dus die mogen nog even binnen tot het echt mooi weer blijft.

Ook een Makkelijke Moestuin?

Vind je het ook leuk om je eigen groenten te verbouwen maar heb je nooit de stap gezet naar een moestuin omdat dat te veel werk, tijd en geld kost? Dan is een Makkelijke Moestuin misschien ook wel iets voor jou. Op de site www.makkelijkemoestuin.nl kan je alvast lezen wat een Makkelijke Moestuin is en waarom het anders is dan een normale moestuin. Als je daarna zelf ook wel zo’n Makkelijke Moestuin wil kan je, net zoals ik, het boek aanschaffen want daarin staat in details beschreven hoe je zo’n bak bouwt, hoe je het verzorgt, welke zaden je het beste kan planten en veel meer. 

Een nieuwe poging met het boek over de Makkelijke Moestuin.

door Jorinde Reijnierse

Mijn vorige moestuin was mislukt zoals jullie in mijn vorige blogpost konden lezen. Ik kwam toen de website van de Makkelijke Moestuin tegen en dat leek mij wel wat! De site was leuk geschreven  en zo’n Makkelijke Moestuin leek ook helemaal niet zo moeilijk om te maken dus ik besloot dus het boek te kopen. Een paar dagen later plofte het boek neer op de deurmat (eigenlijk stiekem niet op mn mat, want mn brievenbus zit niet in de deur). 

Het boek is inderdaad erg leuk geschreven. Er staat in duidelijke stappen uitgelegd hoe je een MM (Makkelijke Moestuin) moet aanleggen en wat voor groenten er wel en niet in een MM kunnen groeien. De tekst is losjes geschreven en ook veel ervaringen van Jelle (de schrijver) zijn op een leuke manier beschreven. Ik moest vooral lachen om het stukje over slakken en het bierpotje:

“In elk artikel over slakkenbestrijding vind je het bakje met bier wat je moet ingraven. De beesten zouden erin vallen en verdrinken. Dat geldt dan blijkbaar niet voor de slijmerige beesten in mijn tuin! Ze komen er op af, dat wel. Vallen ook nog in het bakje, drinken van het bier en klimmen er vervolgens heel wat vrolijker uit. Om dan alsnog mijn sla te verorberen! Het bier drink ik dus voortaan zelf wel op!” 

Een mooie dag, een goed begin.

Toen was het Hemelvaartsdag:  Het zonnetje scheen, Thomas (mijn vriend) en ik waren vrij, dus we besloten dat dit wel een goede dag zou zijn om te beginnen met de Makkelijke Moestuin!  Vol goede moed stapten we in de auto op weg naar de Gamma in Beverwijk. Bij de Gamma zouden ze kant en klare MM bakken in de aanbieding hebben! Dat zou helemaal mooi zijn. Jammer genoeg waren meer mensen op het idee gekomen om een MM te maken want alle bakken waren op. Niet getreurd want ik heb een handige vriend dus we besloten de MM zelf te gaan maken. 

Het MM boek zei dat sloophout (steigerhout e.d.) of tuinhout het beste zou zijn. Je moet alleen niet de geïmpregneerde versie (dat groenige hout) nemen want die chemicaliën gaan in je groenten zitten en dat wil je natuurlijk niet. We kozen dus voor een duurzamere versie: Larikshout. Voor het raster kochten we een paar latjes en voor het klimrek verwarmingsbuis en tuingaas. Verder kochten we nog een worteldoek voor eronder want naast de plek van de moestuin staat een soort struiken  die blijkt nogal de neiging te hebben om met zijn wortels via de onderkant je bak over te nemen.

De invasie der slakken

Eenmaal thuis aangekomen gingen we gelijk aan de slag. Uiteindelijk bleek dat we meer hout hadden dan we dachten dus we konden nog zes extra vakken er bij maken. Thomas is gelukkig heel handig en heeft kisten vol gereedschap en schroefjes liggen dus de bak zat snel al in elkaar. Ondertussen maakte ik het stukje tuin vrij van onkruid en van een kolonie slakken. Die waren daar zeker alvast gaan verzamelen toen ze het woord ‘Moestuin’ hoorden. Jammer jongens maar geen slakkenfeestjes in mijn moestuin!  Daarna legden we nog een worteldoek onder de bak met een aantal stoeptegels er op om het binnendringen van Buurman Struik te voorkomen.

Bij het toevoegen van de MM mix kwamen er achter dat we te weinig hadden. We hadden dan wel de bak vergroot maar niet meer vulling hiervoor gekocht.. Gelukkig is Heemskerk niet heel ver weg dus we haalden snel nog een aantal zakken en een klein uurtje later was de bak gevuld! Nog eventjes aan de slag met het maken van het klimrek (voor de tomaten, courgettes en boontjes) en de Makkelijke Moestuin was klaar! We spanden nog een stuk tuingaas over de bak heen tegen de katten van de buren en dat was maar goed ook want een dag later stond de 10 cm die niet afgedekt was al vol met kattenpoten! 

Klaar is kees! Op naar de volgende stap: De zoektocht naar leuke zaadjes.

Geen leverworst meer

Op de basisschool besloot ik plotseling dat vlees eten onnodig was, en bovenal erg zielig voor de dieren. Ik had op tv een documentaire gezien over de bio-industrie en deed mijn moeder stellig de mededeling dat ik voortaan een groenteburger wilde eten in plaats van een stukje vlees. En hoewel ik van kleins af aan dol was op een plakje leverworst en een lekker stukje  kibbeling, liet ik deze voortaan, lichtelijk watertandend, toch maar staan. 

De jaren die daarop volgden werden er niet gemakkelijker op. Veel artsen zijn van mening dat een kind in de groei nu eenmaal vlees nodig heeft, vegetariërs lopen gemakkelijker tekorten op van vitamines en krijgen door hun groentedieet mogelijk te weinig ijzer binnen volgens het voedingscentrum. En dat ik altijd zo wit zag, kwam vast vanwege het vleesgebrek. Ook thuis in de keuken liep ik tegen moeilijkheden aan: het vierpits gasfornuis was niet berekend op mijn vijfde pannetje met vega-burgers en sojabonen. 

Met de kerst is het in mijn familie traditie om vleesfondue te eten. Ik weet nog goed dat ik als kind, na maanden streng voor mezelf geweest te zijn, toch voor het gemak en de gezelligheid met mijn familie heb meegegeten en ook wat stukjes vlees heb opgeschept, maar wat voelde ik mij daar schuldig over! De gedachte aan dieren in de bio-industrie maakte dat ik doorging met vegetarisch eten.

Toen ik wat ouder was en naar de middelbare school ging, leerde ik dat een vegetarisch voedingspatroon een kleinere uitstoot van broeikasgassen met zich meebrengt, in vergelijking met een vleesetend voedingspatroon. De noodzaak van een gezond milieu werd belangrijker, en het aantal redenen om vegetariër te zijn groeide met mij mee. 

Tegenwoordig ben ik nog steeds vegetariër, sta ik heel graag in de keuken en heb ondertussen geleerd hoe ik gezonde, gevarieerde en bovenal heerlijke dierloze maaltijden kan bereiden. Bij voorkeur biologisch. Van ijzertekorten of bloedarmoede is bij mij geen sprake geweest, en met de kerst staat er naast de fonduepan, een smakelijke groentegourmet, waar iedereen van opscheppen kan.

Van Mislukte Moestuin naar Makkelijke Moestuin

door Jorinde Reijnierse

Vorige zomer heb ik een poging gedaan tot het beginnen van een moestuin. Ik woon in een appartement in een boerderij. Dan zou je denken; veel grond! Maar nee.. de boerderij is omgeven door een groot grasveld, maar dit is gemeentegrond. Je zou er wel stiekem een moestuin kunnen beginnen, maar helaas hebben we in Castricum overactieve grasmaaiers die een stuk of drie keer per week het gras komen maaien. Wel hebben we klein strookje tuin om ons gedeelte van de boerderij heen. Dit is slechts een meter diep dus niet zo heel veel ruimte. We besloten dus maar te beginnen met een binnen-tuin. 

De veroveringsdrang van munt

We begonnen met een aantal bakjes in de vensterbank. Eentje met verschillende kruiden, een met wortels en een met tomaatjes en pepers. Ik had me er niet heel erg in verdiept; ik deed gewoon bij elkaar wat leuk was. Kruiden dat past wel bij elkaar zou je denken. Helaas was dat niet het geval, want munt blijkt nogal een veroveringsdrang te hebben en nam de hele bak met kruiden over. Vervolgens besloot meeldauw zich er ook nog eventjes mee te gaan bemoeien en dat was het einde van de kruidentuin.

De aanslag van de nachtvorst

Mijn worteltjes deden het wel goed maar die werden erg klein. We konden ze niet verpotten want dan stoppen ze blijkbaar met groeien. Mijn konijn vond de worteltjes gelukkig wel heel lekker en ze waren ook nog het perfecte formaat voor een dwergkonijn! De tomatenplant en peperplant waren een groter succes. De tomatenplant hebben we uiteindelijk zelfs buitengezet en daar werd hij groter en groter. Na een aantal succesvolle tomatenoogsten besloot het jammer genoeg ineens ’s nachts te gaan vriezen en daar kunnen tomatenplanten blijkbaar niet zo goed tegen. Van de peperplant hebben we een aantal pepertje gegeten maar ook die bleek niet van het koude nachtweer te houden. Tot zover mijn moestuin van vorig jaar dus.

Een Makkelijke Moestuin?

Bij het zoeken naar inspiratie voor De Groene Bak kwam ik de site tegen van de Makkelijke Moestuin. Dit is een site over het maken van een Makkelijke Moestuin! (klinkt logisch). Dit is een kleine moestuin in de vorm van een bak met daarin een vakkenverdeling van vakken van 30 bij 30 cm. Elk vak kan je met een andere groente beplanten, dus met een standaard bak van 1.20 bij 1.20 heb je al 16 vakken en dus een hele hoop verschillende groenten. Veel ruimte heeft zo’n bak niet nodig, dus ook bij kleine tuinen en balkons is het mogelijk. Bijkomend voordeel is dat je niet veel werk hebt aan het onderhouden, omdat het niet een enorme volkstuin is. Een ander voordeel is de grond die gebruikt wordt in de Makkelijke Moestuin: een mix van compost, turf en vermiculiet. Oftewel: De Makkelijke Moestuin Mix! Die mix heeft weinig onderhoud nodig, dus dat scheelt weer heel wat werk dat je in een gewone moestuin wel hebt: bemesten, schoffelen, omspitten, materialen toevoegen, etc.

Ik ga dus binnenkort een poging doen tot het beginnen van een Makkelijke Moestuin. Een ding weet ik nu alvast zeker: die muntplant komt er niet meer in!